Ăn quá mặn, uống rượu bia hoặc thiếu ngủ có thể khiến khuôn mặt sưng phù, kém thon gọn. Điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt giúp cải thiện tình trạng này, nhưng giảm mỡ mặt cần nhiều thời gian hơn.
1. Vì sao khuôn mặt trông to, kém thon gọn?
Khuôn mặt thon gọn hay to, tròn phụ thuộc trước hết vào cấu trúc xương hàm và xương gò má. Đây là những đặc điểm bẩm sinh mà chế độ ăn uống hay tập luyện không thể thay đổi. Bên cạnh đó, lớp mỡ dưới da mặt có thể dày lên khi cơ thể tăng cân. Ở một số người, cơ cắn hai bên góc hàm phát triển mạnh do thói quen nghiến răng hoặc nhai nhiều, khiến phần hàm dưới trông vuông và rộng hơn.
Một trong những nguyên nhân có thể cải thiện là tình trạng giữ nước. Khi cơ thể nạp nhiều muối, uống rượu bia hoặc ngủ không đủ giấc, dịch có thể tích tụ trong các mô dưới da. Vùng mặt và quanh mắt có lớp da mỏng nên tình trạng phù thường dễ nhận thấy, nhất là vào buổi sáng.
Ngoài ra, khi tuổi tác tăng, da dần mất độ đàn hồi, khiến đường viền hàm kém sắc nét và khuôn mặt trông chảy xệ hơn.
2. Cách giúp mặt thon gọn hơn
Nếu khuôn mặt to hơn do giữ nước, việc điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt có thể giúp giảm sưng phù trong vài ngày. Trong khi đó, giảm mỡ vùng mặt phụ thuộc vào quá trình giảm mỡ toàn thân, thường cần nhiều tuần đến nhiều tháng.
Cơ thể không thể chủ động giảm mỡ tại một vùng theo ý muốn. Vì vậy, các bài tập hoặc sản phẩm quảng cáo có khả năng “đốt mỡ mặt” chỉ trong vài ngày chưa có cơ sở khoa học vững chắc.
Mục tiêu thực tế trong một tuần là cải thiện tình trạng sưng phù nếu có, đồng thời duy trì những thói quen lành mạnh để kiểm soát cân nặng lâu dài.
1. Ăn nhạt hơn, hạn chế thực phẩm nhiều muối
Ăn quá nhiều muối có thể khiến cơ thể giữ nước, làm tăng nguy cơ sưng phù ở một số người. Vì vậy, khuôn mặt đôi khi trông sưng hơn sau những bữa ăn nhiều muối như lẩu, đồ nướng chấm đậm gia vị hoặc mì ăn liền.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối. Tuy nhiên, nhiều người có thể vượt mức này do thường xuyên sử dụng nước mắm, nước tương, thực phẩm chế biến sẵn và các món ăn mặn.
Trong một tuần, bạn có thể giảm lượng muối bằng cách hạn chế chấm thêm nước mắm, nước tương; ăn ít mì ăn liền, xúc xích, thịt nguội, dưa cà muối và đồ ăn vặt mặn.
Nên duy trì lượng muối hợp lý trong tất cả các bữa ăn thay vì chỉ ăn nhạt vào buổi tối. Điều này giúp kiểm soát lượng natri nạp vào và có thể cải thiện tình trạng giữ nước nếu đây là một trong những nguyên nhân khiến mặt sưng phù.
2. Uống đủ nước, bổ sung kali hợp lý
Uống quá ít nước có thể dẫn đến mất nước, ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cơ thể. Duy trì lượng nước phù hợp với nhu cầu giúp bảo đảm chức năng thận và hỗ trợ điều hòa cân bằng nước - điện giải.
Nước lọc là lựa chọn phù hợp để bổ sung nước hằng ngày, thay vì thường xuyên sử dụng nước ngọt có đường hoặc trà sữa.
Kali giúp cân bằng tác động của natri đối với huyết áp và góp phần điều hòa cân bằng dịch trong cơ thể. Các thực phẩm giàu kali gồm chuối, khoai lang, bơ, cam, rau lá xanh và các loại đậu.
Tuy nhiên, người mắc bệnh thận mạn hoặc đang dùng một số loại thuốc có thể làm tăng kali máu cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi tăng đáng kể lượng kali trong khẩu phần.
Cần lưu ý, uống đủ nước và ăn thực phẩm giàu kali có lợi cho sức khỏe nói chung nhưng không bảo đảm làm giảm sưng mặt nếu tình trạng này xuất phát từ nguyên nhân khác.
3. Hạn chế rượu bia và đồ ngọt
Rượu bia có thể làm cơ thể mất nước, đồng thời khiến mạch máu dưới da giãn ra, làm khuôn mặt đỏ và sưng hơn. Sau một buổi uống rượu bia, một số người có thể nhận thấy mặt phù vào sáng hôm sau. Các món ăn mặn dùng kèm cũng có thể làm tình trạng giữ nước trầm trọng hơn.
Bên cạnh đó, bia, đồ uống có đường và thực phẩm giàu tinh bột tinh chế có thể cung cấp nhiều năng lượng, góp phần gây tăng cân nếu tiêu thụ quá mức. Khi lượng mỡ cơ thể tăng, vùng mặt cũng có thể đầy đặn hơn.
Trong một tuần, bạn nên hạn chế tối đa rượu bia, nước ngọt và bánh kẹo để kiểm soát lượng năng lượng nạp vào, đồng thời hỗ trợ cải thiện tình trạng sưng phù nếu có.
4. Ngủ đủ giấc và kê cao đầu khi ngủ
Thiếu ngủ có thể ảnh hưởng đến quá trình điều hòa dịch trong cơ thể, khiến khuôn mặt dễ phù, mắt thâm và xuất hiện bọng mắt. Người trưởng thành nên ngủ đủ 7-9 tiếng mỗi đêm, đồng thời cố gắng duy trì giờ đi ngủ và thức dậy ổn định.
Tư thế ngủ cũng có thể ảnh hưởng đến tình trạng sưng mặt vào buổi sáng. Khi nằm phẳng trong nhiều giờ, dịch có thể phân bố lại và khiến vùng quanh mắt trông phù hơn. Vì vậy, kê đầu cao vừa phải có thể giúp giảm tình trạng này ở một số người.
Người thường nằm sấp, áp mặt xuống gối cũng có thể nhận thấy tình trạng sưng rõ hơn ở một bên mặt sau khi thức dậy.
5. Chườm lạnh và massage nhẹ nhàng vào buổi sáng
Chườm lạnh giúp co mạch máu tại chỗ, từ đó có thể làm dịu tình trạng sưng nhẹ trong thời gian ngắn. Bạn có thể bọc vài viên đá trong khăn mỏng hoặc dùng khăn sạch làm lạnh, sau đó chườm nhẹ lên má và vùng quanh mắt trong vài phút.
Không đặt đá trực tiếp lên da vì có thể gây tổn thương do lạnh.
Bên cạnh đó, massage nhẹ nhàng vùng mặt theo hướng từ giữa mặt ra hai bên và từ cằm xuống cổ có thể giúp giảm cảm giác căng sưng. Khi thực hiện, nên dùng lực nhẹ trên làn da sạch, có thể thoa kem dưỡng để tay di chuyển dễ dàng hơn.
Hiệu quả của chườm lạnh và massage chủ yếu mang tính tạm thời. Đây chỉ là những biện pháp hỗ trợ, không thể thay thế việc điều chỉnh chế độ ăn uống, giấc ngủ và cân nặng.
6. Tập cơ mặt đúng cách
Các bài tập cơ mặt được nhiều người áp dụng với hy vọng giúp khuôn mặt thon gọn hơn. Tuy nhiên, bằng chứng về hiệu quả làm thon mặt của những bài tập này còn hạn chế. Tập cơ mặt không thể làm giảm mỡ riêng tại vùng mặt hay thay đổi cấu trúc xương hàm.
Nếu muốn thử, bạn có thể thực hiện một số động tác đơn giản:
Động tác 1: Ngồi thẳng lưng, từ từ ngửa mặt nhìn lên trần nhà, đưa lưỡi hướng lên trên và giữ khoảng 10 giây để cảm nhận vùng dưới cằm căng ra.
Động tác 2: Chu môi như khi phát âm chữ “ô”, giữ khoảng 10 giây rồi thả lỏng.
Mỗi động tác có thể lặp lại vài lần mỗi ngày. Người bị đau cổ, thoái hóa cột sống cổ hoặc đau khớp thái dương hàm nên tránh các động tác gây khó chịu, đặc biệt là ngửa cổ quá mức. Cần dừng tập nếu xuất hiện đau.
3. Khi nào mặt sưng là dấu hiệu bệnh?
Phần lớn trường hợp mặt phù nhẹ vào buổi sáng có thể liên quan đến chế độ ăn uống và sinh hoạt. Tuy nhiên, nếu tình trạng sưng kéo dài nhiều ngày dù đã ăn nhạt, ngủ đủ giấc hoặc điều chỉnh thói quen, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Đặc biệt, cần chú ý những dấu hiệu đi kèm sau:
- Sưng mặt, phù mí mắt, phù chân, tiểu ít hoặc nước tiểu có nhiều bọt: Có thể liên quan đến bệnh thận và cần được kiểm tra.
- Mặt sưng kèm mệt mỏi, sợ lạnh, tăng cân, da khô: Có thể là biểu hiện của suy giáp.
- Mặt tròn và đầy lên khi sử dụng corticoid kéo dài: Có thể là tác dụng không mong muốn của thuốc. Người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc mà cần trao đổi với bác sĩ.
- Sưng một bên mặt kèm đau hoặc sốt: Có thể liên quan đến nhiễm trùng răng hoặc tuyến nước bọt, cần được thăm khám sớm.
- Mặt, môi hoặc lưỡi sưng đột ngột kèm khó thở: Đây có thể là dấu hiệu của phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Người bệnh cần được cấp cứu ngay.
Làm gì để khuôn mặt thon gọn hơn?
Muốn khuôn mặt trông thon gọn hơn, bạn nên bắt đầu từ những thay đổi đơn giản như ăn nhạt, uống đủ nước, hạn chế rượu bia và ngủ đủ giấc. Nếu nguyên nhân là giữ nước, tình trạng phù có thể cải thiện sau vài ngày.
Trong khi đó, giảm mỡ vùng mặt cần một lộ trình kiểm soát cân nặng lành mạnh, kết hợp chế độ ăn cân đối và hoạt động thể chất thường xuyên. Không nên kỳ vọng các bài tập cơ mặt, massage hoặc sản phẩm quảng cáo có thể làm thay đổi đáng kể hình dáng khuôn mặt chỉ trong một tuần.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
