Quan hệ tình dục ở tuổi vị thành niên có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Các chuyên gia cho rằng, việc thiếu kiến thức về sức khỏe sinh sản và quan hệ tình dục an toàn có thể làm tăng nguy cơ mang thai ngoài ý muốn, mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, trong đó có nhiễm HPV – yếu tố nguy cơ chính của ung thư cổ tử cung.
Quan hệ tình dục ở tuổi vị thành niên đang có xu hướng trẻ hóa
Theo số liệu nghiên cứu của Tiến sĩ Tâm lý học Trần Thành Nam (Đại học Quốc gia Hà Nội) tại một số trường học ở nội và ngoại thành Hà Nội, khoảng 10% học sinh từng quan hệ tình dục khi học hết lớp 9. Đến hết lớp 12, tỷ lệ này tăng lên khoảng 39%. Đáng chú ý, khoảng 10% học sinh THPT tham gia khảo sát cho biết từng quan hệ với từ ba người trở lên.
Các chuyên gia cho rằng, khi trẻ thiếu kiến thức về giới tính, sức khỏe sinh sản và kỹ năng bảo vệ bản thân, việc quan hệ tình dục không an toàn có thể dẫn đến nhiều hệ lụy về sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Quan hệ tình dục sớm làm tăng nguy cơ nhiễm HPV
Theo bác sĩ sản phụ khoa Lê Thị Kim Dung (Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp), ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh ung thư phổ biến ở phụ nữ. Phần lớn các trường hợp ung thư cổ tử cung có liên quan đến tình trạng nhiễm virus HPV (Human Papillomavirus), đặc biệt là các chủng HPV nguy cơ cao.
Ở tuổi vị thành niên, cổ tử cung vẫn đang trong quá trình phát triển nên dễ bị tổn thương hơn. Nếu quan hệ tình dục sớm, đặc biệt không sử dụng biện pháp bảo vệ hoặc có nhiều bạn tình, nguy cơ phơi nhiễm HPV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục sẽ cao hơn.
Tuy nhiên, nhiễm HPV không đồng nghĩa chắc chắn sẽ mắc ung thư cổ tử cung. Phần lớn trường hợp nhiễm HPV sẽ tự khỏi nhờ hệ miễn dịch. Chỉ một tỷ lệ nhỏ nhiễm kéo dài với các chủng HPV nguy cơ cao mới có thể dẫn đến các tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung nếu không được phát hiện, theo dõi và điều trị kịp thời.
HPV là nguyên nhân chính gây ung thư cổ tử cung
Theo GS.TS Nguyễn Bá Đức, nguyên Giám đốc Bệnh viện K, ung thư cổ tử cung có thể tiến triển qua nhiều giai đoạn và di căn đến các cơ quan khác như hạch bạch huyết, phổi, gan, xương hoặc não nếu không được phát hiện sớm.
Trong số hơn 200 chủng HPV đã được ghi nhận, có khoảng 14 chủng được xếp vào nhóm nguy cơ cao gây ung thư. Trong đó, HPV16 và HPV18 là hai chủng liên quan đến phần lớn các trường hợp ung thư cổ tử cung trên thế giới.
Tiêm vắc-xin HPV và quan hệ tình dục an toàn là biện pháp phòng ngừa hiệu quả
Các chuyên gia khuyến cáo, tiêm vắc-xin HPV là một trong những biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung. Vắc-xin đạt hiệu quả cao nhất khi được tiêm trước thời điểm có quan hệ tình dục, nhưng những người đã từng quan hệ vẫn có thể được bác sĩ đánh giá để chỉ định tiêm nếu phù hợp với độ tuổi và khuyến cáo hiện hành.
Bên cạnh tiêm phòng, việc duy trì lối sống lành mạnh, thực hành quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su, hạn chế nhiều bạn tình và khám phụ khoa định kỳ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe sinh sản.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng giáo dục giới tính toàn diện trong gia đình và nhà trường là yếu tố cần thiết giúp trẻ hiểu đúng về cơ thể, biết cách tự bảo vệ mình và đưa ra những quyết định an toàn, có trách nhiệm trong các mối quan hệ.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
