Ngứa âm đạo là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ nhưng không phải lúc nào cũng đơn thuần do vệ sinh chưa đúng cách. Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng, rối loạn nội tiết hoặc các bệnh lý phụ khoa cần được phát hiện và điều trị sớm
Các nguyên nhân phổ biến gây ngứa âm đạo
Nhiễm trùng nấm men
Nhiễm trùng nấm men là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ngứa âm đạo, thường do nấm Candida phát triển quá mức. Những yếu tố như thay đổi nồng độ hormone, sử dụng kháng sinh kéo dài hoặc biến động nội tiết trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Các triệu chứng điển hình gồm ngứa rát dữ dội, âm hộ đỏ và sưng, kèm khí hư vón cục như bã đậu.
Viêm âm đạo do vi khuẩn
Viêm âm đạo do vi khuẩn xảy ra khi hệ vi sinh vùng kín mất cân bằng, tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại phát triển mạnh.
Người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng như ngứa ngáy, khí hư màu xám kèm mùi tanh khó chịu. Một số trường hợp còn có cảm giác nóng rát khi đi tiểu và ngứa vùng ngoài âm đạo.
Ngứa âm đạo không chỉ gây khó chịu mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo những bất thường về sức khỏe sinh sản.
Khô âm đạo do mãn kinh
Khi bước vào giai đoạn mãn kinh, nồng độ estrogen suy giảm khiến niêm mạc âm đạo trở nên mỏng và khô hơn. Thành âm đạo cũng có thể bị viêm, gây cảm giác ngứa ngáy, khó chịu hoặc đau rát kéo dài.
Các bệnh lý về da
Theo American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), một số bệnh lý da liễu có thể ảnh hưởng đến vùng kín và gây ngứa âm đạo, bao gồm viêm da tiếp xúc, viêm nang lông hoặc u nang tuyến Bartholin.
Chất gây kích ứng da
Âm đạo có thể bị ngứa và kích ứng khi tiếp xúc với các hóa chất có trong dung dịch vệ sinh phụ nữ, bột giặt, nước xả vải, nước hoa hoặc các sản phẩm chăm sóc cá nhân sử dụng cho vùng kín.
Băng vệ sinh cũng là một trong những nguyên nhân thường gặp gây ngứa ngáy và khó chịu. Tình trạng này có thể xuất phát từ:
Dị ứng với chất tạo mùi, nhựa hoặc keo dán trong sản phẩm.
Sử dụng băng vệ sinh không rõ nguồn gốc, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển trong môi trường ẩm ướt.
Chất liệu thô cứng hoặc thiết kế làm tăng ma sát, gây trầy xước và tổn thương da vùng kín.
Làm gì khi bị ngứa âm đạo?
Khi xuất hiện tình trạng ngứa âm đạo, việc giữ vệ sinh đúng cách có thể giúp cải thiện triệu chứng. Chị em nên rửa vùng kín nhẹ nhàng bằng nước sạch hoặc sản phẩm dịu nhẹ phù hợp, tránh thụt rửa sâu vì có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh tự nhiên.
Bên cạnh đó, cần giữ vùng kín khô thoáng, ưu tiên sử dụng quần lót 100% cotton và lựa chọn các sản phẩm vệ sinh chất lượng, phù hợp với cơ địa. Hạn chế gãi ngứa vì có thể gây tổn thương niêm mạc, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập sâu hơn.
Đối với trường hợp khô âm đạo, chất bôi trơn có thể giúp giảm cảm giác khó chịu và hỗ trợ quan hệ tình dục thoải mái hơn. Tuy nhiên, việc sử dụng cần có sự tư vấn của bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
Chị em nên chủ động thăm khám để được chẩn đoán chính xác và điều trị đúng nguyên nhân.
Không tự ý dùng thuốc
Các chuyên gia khuyến cáo không nên tự ý mua thuốc đặt hoặc thuốc bôi khi chưa xác định rõ nguyên nhân gây bệnh. Việc điều trị không đúng cách có thể làm thay đổi môi trường âm đạo, khiến tình trạng viêm nhiễm nghiêm trọng hơn hoặc gây khó khăn cho quá trình chẩn đoán.
Theo ThS.BS Lê Quang Dương, Giám đốc Trung tâm Phát triển Sức khỏe Bền vững VietHealth, các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ có tác dụng hỗ trợ giảm triệu chứng, không thể thay thế điều trị y tế nếu tình trạng kéo dài hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường.
Khi nào cần đi khám?
Chị em nên đến cơ sở y tế chuyên khoa nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
- Ngứa âm đạo kèm khí hư có mùi hôi hoặc màu sắc bất thường như xanh, xám, trắng đục như bã đậu.
- Xuất hiện các vết loét, mụn nước hoặc sưng đỏ ở vùng kín.
- Đau rát khi đi tiểu hoặc khi quan hệ tình dục.
- Tình trạng ngứa kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc không cải thiện sau khi chăm sóc tại nhà.
Việc thăm khám sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân, điều trị hiệu quả và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản về lâu dài.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
