Không ít phụ nữ cho rằng mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục (STD) đồng nghĩa với việc khó hoặc không thể mang thai.Tuy nhiên, trên thực tế, việc thụ thai vẫn có thể xảy ra ngay cả khi đang nhiễm bệnh. Điều đáng lo ngại là tình trạng này có thể kéo theo hàng loạt biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ bầu và thai nhi nếu không được phát hiện, điều trị và theo dõi kịp thời.
1. Mối nguy hại từ các bệnh lây truyền qua đường tình dục đối với thai kỳ
Theo ThS.BS Lê Quang Dương, Giám đốc Trung tâm Phát triển Sức khỏe Bền vững (VietHealth), phụ nữ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục vẫn hoàn toàn có khả năng mang thai. Tuy nhiên, hành trình thai sản sẽ phải đối mặt với nhiều nguy cơ nghiêm trọng nếu bệnh không được kiểm soát đúng cách.
Thực tế lâm sàng cho thấy, các bệnh lây truyền qua đường tình dục không hoạt động như một biện pháp tránh thai. Vì vậy, việc quan hệ tình dục không an toàn trong thời gian mắc bệnh vẫn có thể dẫn đến thụ thai bình thường.
Tuy nhiên, sự hiện diện của vi khuẩn hoặc virus tại cơ quan sinh sản trong thời điểm thụ tinh và mang thai lại tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi.
Khi mang thai trong lúc mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục ở giai đoạn hoạt động, thai phụ có nguy cơ cao bị viêm nhiễm ngược dòng. Trong thai kỳ, hệ miễn dịch thường suy giảm hơn bình thường, tạo điều kiện để tác nhân gây bệnh phát triển mạnh.
Hệ quả là nguy cơ chuyển dạ sớm, sinh non, nhiễm trùng tử cung sau sinh hoặc các biến chứng sản khoa nghiêm trọng có thể gia tăng, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí tính mạng của người mẹ.
2. Không điều trị sớm có thể dẫn tới vô sinh và thai ngoài tử cung
Một trong những biến chứng đáng lo ngại nhất của các bệnh lây truyền qua đường tình dục là tổn thương lâu dài đối với cơ quan sinh sản nữ.
Theo các chuyên gia, nếu những bệnh như Chlamydia hoặc lậu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tác nhân gây bệnh có thể lan từ âm đạo lên tử cung và ống dẫn trứng, gây bệnh viêm vùng chậu.
Đây được xem là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy giảm khả năng sinh sản ở nữ giới.
Quá trình viêm kéo dài có thể hình thành các mô sẹo xơ hóa bên trong ống dẫn trứng. Những tổn thương này thường không thể phục hồi, khiến lòng ống dẫn trứng bị hẹp hoặc tắc nghẽn hoàn toàn.
Khi ống dẫn trứng chỉ bị tắc một phần, trứng đã thụ tinh có thể không di chuyển được về tử cung để làm tổ mà bị giữ lại trong ống dẫn trứng, dẫn tới thai ngoài tử cung – một tình trạng cấp cứu sản khoa nguy hiểm.
Trong trường hợp ống dẫn trứng bị tắc hoàn toàn, tinh trùng không thể gặp trứng để thụ tinh, từ đó dẫn đến vô sinh.
Các chuyên gia cho rằng đây là dạng tổn thương thực thể nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh sản dù buồng trứng vẫn hoạt động bình thường.
3. Nguy cơ lây truyền bệnh từ mẹ sang con
Theo ThS.BS Lê Quang Dương, một trong những hệ lụy đáng lo ngại nhất khi mang thai trong thời gian mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục là nguy cơ truyền mầm bệnh sang thai nhi hoặc trẻ sơ sinh.
Tùy từng loại vi khuẩn, virus gây bệnh, quá trình lây truyền có thể diễn ra qua ba con đường chính:
Trong thai kỳ
Một số tác nhân gây bệnh có thể vượt qua hàng rào nhau thai và xâm nhập vào cơ thể thai nhi.
Trẻ bị lây nhiễm từ trong bụng mẹ có nguy cơ gặp nhiều biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, nhiễm trùng máu, tổn thương thần kinh bẩm sinh hoặc các vấn đề về thị lực.
Trong quá trình chuyển dạ
Khi sinh thường, trẻ tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết đường sinh dục của mẹ và có thể bị lây nhiễm tác nhân gây bệnh trong quá trình đi qua đường sinh tự nhiên.
Sau sinh
Một số bệnh có khả năng lây truyền từ mẹ sang con thông qua sữa mẹ trong thời gian cho con bú.
Làm gì để giảm nguy cơ cho mẹ và bé?
Để bảo vệ sức khỏe sinh sản cũng như hạn chế tối đa nguy cơ lây truyền bệnh cho thai nhi, các chuyên gia khuyến cáo các cặp vợ chồng nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa và xử trí y khoa phù hợp.
Chủ động xét nghiệm sàng lọc
Nếu có yếu tố nguy cơ hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường, cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và thực hiện các xét nghiệm tầm soát bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Việc phát hiện sớm giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu các biến chứng lâu dài.
Điều trị triệt để trước khi mang thai
Phần lớn các bệnh lây truyền qua đường tình dục do vi khuẩn gây ra có thể được điều trị khỏi hoàn toàn bằng kháng sinh phù hợp.
Đối với các bệnh do virus, việc tuân thủ phác đồ điều trị bằng thuốc kháng virus giúp kiểm soát tải lượng virus, giảm đáng kể nguy cơ lây truyền sang thai nhi.
Sử dụng biện pháp bảo vệ khi quan hệ
Các biện pháp tránh thai nội tiết như thuốc tránh thai, que cấy hoặc vòng tránh thai không có khả năng ngăn ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Bao cao su hiện vẫn là biện pháp hiệu quả nhất giúp giảm nguy cơ lây nhiễm cho cả hai bạn tình trong quá trình quan hệ tình dục.
Việc chủ động tầm soát, điều trị sớm và thực hiện quan hệ tình dục an toàn không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản của người phụ nữ mà còn góp phần bảo đảm một thai kỳ khỏe mạnh và an toàn cho em bé trong tương lai.
Hoàng Xuân (TH)
