Trong ký ức của người Hà Nội xưa, mỗi dịp Tết đến xuân về, những bức tranh Hàng Trống rực rỡ sắc màu lại được treo trang trọng trong gian nhà, như một phần không thể thiếu của hồn cốt Tràng An.
Từ những bức "Tứ Bình", "Ngũ Hổ" đến "Hứng Dừa" hay "Lý Ngư Vọng Nguyệt", tranh Hàng Trống không chỉ là vật trang trí, mà là tiếng nói của tín ngưỡng, của thẩm mỹ và của cả một lối sống thanh lịch mà người Hà Nội gốc luôn trân trọng gìn giữ. Thế nhưng, trước làn sóng hiện đại hóa mạnh mẽ, dòng tranh quý giá ấy đang dần vắng bóng khỏi đời sống đương đại và trở nên xa lạ và ít được biết đến, đặc biệt với thế hệ trẻ hôm nay.
Tranh Tố nữ
Nhận thấy nguy cơ đó, nhóm sinh viên trẻ tại khoa Truyền thông và Văn hóa đối ngoại, Học viện Ngoại giao đã khởi xướng “Họa Sắc Kinh Kỳ – The Heritage of Hang Trong Art”.
Để thực sự chạm tới thế hệ trẻ, thay vì chỉ bảo tồn tranh Hàng Trống theo lối truyền thống, nhóm đã chọn một hướng đi táo bạo hơn: kể lại câu chuyện di sản bằng ngôn ngữ của điện ảnh và trải nghiệm sống động. "Họa Sắc Kinh Kỳ – The Heritage of Hàng Trống Art" được xây dựng xoay quanh hai sứ mệnh cốt lõi: một là đưa tranh Hàng Trống lên nền tảng số qua chuỗi phim tài liệu ngắn với phong cách trẻ trung, sáng tạo để người trẻ được gặp gỡ di sản theo cách của riêng mình; hai là tạo ra không gian triển lãm kết hợp trải nghiệm thực hành, nơi công chúng không chỉ ngắm tranh mà còn được trực tiếp chạm tay vào từng nét vẽ, từng lớp màu của dòng tranh đã đồng hành cùng người Hà Nội qua bao thế hệ.
Tranh Lý Ngư Vọng Nguyệt
Một trong những điểm đặc biệt của Họa Sắc Kinh Kỳ chính là sự bảo trợ và đồng hành của Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội cùng Câu lạc bộ Tinh hoa Nghề Việt, những đơn vị uy tín trong lĩnh vực bảo tồn di sản văn hóa Hà Nội. Sự đồng hành này không chỉ đảm bảo tính xác thực và chiều sâu chuyên môn của dự án, mà còn là minh chứng cho sức lan tỏa của một thế hệ trẻ dám đặt câu hỏi về di sản và dám tự mình đi tìm câu trả lời. Trong quá trình triển khai, nhóm đã làm việc trực tiếp với các nghệ nhân, tiếp cận sâu hơn với kỹ thuật, quy trình và tinh thần của dòng tranh Hàng Trống.
Với tinh thần “không để di sản chỉ nằm trong bảo tàng”, Họa Sắc Kinh Kỳ hướng tới việc tái hiện và kể lại câu chuyện của tranh Hàng Trống bằng nhiều hình thức: nội dung số, sản phẩm truyền thông, trải nghiệm thị giác và các hoạt động tương tác. Dự án nhìn nhận tranh Hàng Trống không chỉ là một di sản mỹ thuật truyền thống, mà còn là nơi phản ánh tín ngưỡng, thẩm mỹ và tâm thức người Việt qua nhiều thế hệ, là một kho tàng cần được sống lại trong đời sống đương đại. Bên cạnh đó, Họa Sắc Kinh Kỳ cũng hướng tới việc giới thiệu dòng tranh dân gian Việt Nam với bạn bè quốc tế thông qua các nội dung song ngữ và góc nhìn đa văn hóa.
Tranh Tết Tứ bình: Tùng – Cúc – Trúc – Mai tượng trưng cho 4 mùa trong một năm và cũng tượng trưng cho những đức tính, phẩm chất của người quân tử
Văn hóa và di sản vẫn luôn là chủ đề thu hút sự quan tâm sâu sắc của nhiều bạn trẻ. Không khó để tìm thấy những dự án đầy tâm huyết được thế hệ trẻ đón nhận nồng nhiệt như diễu hành nghệ thuật "Bách hoa bộ hành", show diễn "Tinh hoa Bắc Bộ", hay các không gian sáng tạo lấy cảm hứng từ mỹ thuật dân gian... Nhưng trong đó, tranh Hàng Trống - một trong những dòng tranh dân gian tinh tế và đặc sắc nhất của người Hà Nội - vẫn còn là mảnh đất màu mỡ cần được khai phá thêm để chạm đến trái tim thế hệ trẻ. Và đó chính là lý do "Họa Sắc Kinh Kỳ" ra đời, từ tâm huyết của những sinh viên Học viện Ngoại giao yêu di sản, với sự đồng hành của Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội cùng Câu lạc bộ Tinh hoa Nghề Việt.
Đại diện nhóm bạn trẻ từ Họa Sắc Kinh Kỳ chụp ảnh kỷ niệm với anh Trần Đức - hoạ sĩ tranh Hàng Trống
"Họa Sắc Kinh Kỳ" là minh chứng rằng người trẻ không quay lưng với di sản. Ngược lại, họ chính là cầu nối sáng tạo giữa quá khứ và tương lai – những người dám làm mới, dám kể lại những điều cũ kỹ bằng ngôn ngữ mới, vừa gần gũi vừa đầy rung cảm. Đó cũng chính là sứ mệnh sâu sắc nhất của dự án: để gieo mầm tình yêu di sản, để mỗi người trẻ có thể tự hào nói rằng – văn hóa Việt đang sống trong họ, bắt đầu từ một nét tranh Hàng Trống.
Linh An
